Co to jest apelacja karna? Cz.2

Wniesienie apelacji karnej od wyroku Sądu I instancji, niesie za sobą skutki procesowe. W dużej mierze są one związane z cechami charakterystycznymi apelacji jako środka odwoławczego, tj. dewolutywnością bezwzględną, suspensywnością bezwzględną, skargowością i charakterem reformacyjnym.

Dewolutywność bezwzględna polega na obowiązkowym dokonaniu kontroli przez organ wyższej instancji, tj. przez Sąd II instancji, po wniesieniu apelacji. Ważne jest to, że jedynym właściwym organem jest wtedy tylko organ II instancji. Sąd I instancji nie może samodzielnie rozpoznać sprawy przed przesłaniem do organu kontrolnego. Zatem wnosząc apelację, do Sądu I instancji sprawa zostaje przekazana do Sądu II instancji, który dokonuje kontroli zaskarżonego wyroku.

Podając na przykładzie: Sąd Rejonowy w W. wydał wyrok w sprawie oskarżonego A.B. Oskarżony A.B. nie zgodził się z zapadłym wyrokiem i wniósł apelację spełniając wszystkie wymagania formalne. Wyrokowi Sądu I instancji (czyli Sądu Rejonowego w W.) zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonego środka karnego. Sądem właściwym do stwierdzenia, czy orzeczony środek karny jest rażąco niewspółmierny w stosunku do popełnionego czynu jest wyłącznie Sąd II instancji, czyli Sąd nadrzędny (Sąd Okręgowy w X.) nad Sądem Rejonowym w W.

Suspensywność bezwzględna zawsze wstrzymuje wykonalność zaskarżonego wyroku, niezależne od decyzji uznaniowej właściwego organu. Wstrzymanie wykonalności trwa aż do momentu rozpoznania wniesionego środka odwoławczego. Zatem po złożeniu apelacji, zapadły wyrok nie staje się prawomocny i nie może zostać wykonany, do momentu aż Sąd II instancji nie wyda w sprawie wyroku lub postanowienia.

Podając na przykładzie: Sąd Rejonowy w S. wymierzył wobec oskarżonego Jana Kowalskiego karę roku ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne z obowiązkiem przepracowania 40 h w stosunku miesięcznym. Oskarżony nie zgodził się z wyrokiem i wniósł apelację, spełniając wymogi formalne. Wyrok, który orzekł Sąd Rejonowy w S. nie stał się prawomocny i nie będzie wykonany, aż do momentu wydania orzeczenia w sprawie przez Sąd II instancji. Wyrok Sądu Rejonowego w S. będzie wykonalny, jeżeli Sąd II instancji utrzyma go w mocy.

Charakter skargowy apelacji to również bardzo ważna cecha, ponieważ wskazuje, iż tylko od podmiotów uprawnionych zależy czy dane orzeczenie będzie podlegało czynnościom kontrolnym. Zatem uruchomienie procedury kontrolnej w postaci postępowania odwoławczego następuje tylko po wniesieniu apelacji przez osobę uprawnioną. Postępowanie odwoławcze nie może być wszczęte z urzędu, musi je zainicjować władny podmiot. Więcej na ten temat w artykule Kto może złożyć apelację od wyroku w sprawie karnej?

Podając na przykładzie: Sąd Rejonowy w Z. wydał wyrok skazujący w sprawie oskarżonego Jana Kowalskiego. Oskarżony uważał, że wyrok jest bardzo surowy i z racji tego powinien zostać zmieniony. Był przekonany, iż w takich przypadkach Sąd nadrzędny kontrolując sprawy zadziała z urzędu, a on nie musi nic robić, tylko poczekać, aż Sądy się porozumieją w sprawie. Po 5 miesiącach pojechał do Sądu Rejonowego w Z., aby dowiedzieć się jak zakończyła się jego sprawa. Pani w biurze obsługi interesanta poinformowała go, iż jego sprawa jest już dawno zakończona, ponieważ żadna ze stron nie zaskarżyła wyroku i wyrok stał się prawomocny.

Kolejna cecha jaką jest reformacyjny charakter, polega na tym, że organ który rozpoznaje zaskarżone orzeczenie, czyli Sąd II instancji może je zreformować, tj. zmienić, uchylić lub utrzymać w mocy, w zależności od tego czy będą ku temu odpowiednie przesłanki. W praktyce oznacza to, iż Sąd II instancji rozpoznaje sprawę, dokonując jednocześnie jej kontroli i wydaje stosowne orzeczenie na podstawie zebranego materiału dowodowego, biorąc pod uwagę motywy, jakimi kierował się Sąd I instancji wynikające z uzasadnienia wyroku.

Podsumowując powyższe informacje należy stwierdzić iż, apelacja karna to pismo procesowe złożone przez uprawniony podmiot, w odpowiednim czasie i spełniające wymogi formalne wskazane przez przepisy (o czym była mowa w artykule – Co to jest apelacja karna? Cz. 1). Wniesienie apelacji inicjuje postępowanie odwoławcze, a więc kontrolę wyroku wydanego przez Sąd I instancji, której dokonuje pod względem merytorycznym wyłącznie Sąd II instancji. Kontrola instancyjna nigdy nie następuje z urzędu, a więc jeżeli strona albo inny uprawniony podmiot nie zgadza się z wyrokiem musi wystąpić do Sądu z apelacją wskazując co zarzuca rozstrzygnięciu. Wniesienie apelacji powoduje, że wyrok, który zapadł w sprawie nie staje się prawomocny, a zatem nie może zostać wykonany. Oskarżony, który nie zgadza się z wyrokiem, nie musi obawiać się, że Sąd II instancji orzeknie wobec niego surowszą karę niżeli Sąd I instancji, jeżeli złoży on apelację na swoją korzyść. Gwarancja taka wypływa z zakazu pogarszania sytuacji oskarżonego w procesie, która jest uregulowana w Kodeksie postępowania karnego.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Edyta Szewczyk

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

1 odpowiedź na Co to jest apelacja karna? Cz.2

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


dwa + = 4